واژه مینیاتور به معنای طبیعت کوچک بوده و از کلمه فرانسوی )مینی موم ناتورال( گرفته شده است و به هر اثر هنری که با ظرافتی خاص ترسیم و خلق شده باشد مینیاتور می گویند و هنر مینیاتوری یا نگارگری بیانگر نقاشی های ارزشمند و اصیل ایرانی است.

در دوران پیش از اسلام اولین نگارگری ها با کمک قوه تخیل و الهام گرفتن از طبیعت خلق شدند و متاسفانه به دلیل حمله مغول ها بیشترین آثار مربوط به آن دوران از میان رفت و روند ادامه آن ها دچار تغییرات شد و بصورت دیگری رشد و نمود پیدا کرد .

معمولا موضوع نقاشی های مینیاتور، داستان ها و افسانه های اساطیری، حیوانات مختلف، سیمرغ و اژدها، موضوعات شکار ، دراویش ، پرندگان،  فرشتگان و کائنات ، شاعرین و افراد در حالت های مختلف ، سبک زندگی مردمان قشرهای مختلف و وقایع و رویداد های مهم  تاریخی است و  همچنین در آثار مهم خطی و کتب اشعار معمولا از نقاشی مینیاتور استفاده می شود. هنر مینیاتور هنری شگرف و با اصالت است که دارای جایگاهی ویژه بین هنردوستان و علاقمندان به هنر و صنایع دستی است.

به طور کل سبک های نقاشی مینیاتوری یا نگارگری را می توان در دو گروه نگارگری قدیم و نگارگری جدید تقسیم بندی نمود که هر کدام دارای نقاط قوت فوق العاده هستند و طرفداران مختص خود را دارند همچنین شیوه های مختلف طراحی مینیاتور در ایران در سه گروه : 1.طراحی مینیاتور رنگی 2. طراحی مینیاتور بدون رنگ 3. طراحی مینیاتور سفید قلم قرار می گیرند.

از مهمترین افرادی که در زمینه ی هنر مینیاتور فعالیت داشته اند می توان به استاد کمال الدین بهزاد ،آقا میرک، حسین پاکوب، استاد میرزا علی، استاد رضا عباسی ، سلطان محمد اشاره کرد که از اساتید قدیمی مینیاتور محسوب می شوند و  استاد محمد باقر آقا میری و استاد محمود فرشچیان نیز از برجسته ترین اساتید مینیاتور سبک جدید به شمار می روند. کمتر کسی پیدا می شود که در این سبک هنر نام استاد محمود فرشچیان را نشنیده باشد و با آثار گرانبهای این استاد گرانقدر آشنایی نداشته باشد.

موزه فرشچیان در مجموعه فرهنگي، تاريخي سعدآباد بهترین مکانی است که شما میتوانید آثار این هنرمند بزرگ و فاخر کشور ایران را بازدید نمایید .حالا در آخرین روزهای سال 2020 هنر نگارگری و یا نقاشی مینیاتوری به‌ صورت مشترک با کشورهای ترکیه، جمهوری آذربایجان و ازبکستان به ثبت جهانی رسیده است و نوید بخش اتفاقات مهم و خوبی در عرصه این هنر گرانبهاست.

به نقل از محمدحسن طالبیان معاون میراث ‌فرهنگی و گردشگری  کشور در خصوص اهمیت ثبت هنر نگارگری (مینیاتور) آمده است : ثبت یک هنر محبوب و مهم برای یک کشوربسیار ارزشمند بوده و جایگاه نیاکان و نقش مردمان در گذشته آن کشور را برجسته تر می کند و احساس عاطفی مناسبی را نسبت به میراث ‌فرهنگی و هنری ایجاد خواهد کرد .

هنر مینیاتور را که می توان نوع خاصی از نقاشی عنوان کرد که  بر اساس ویژگی‌های فرهنگی، تاریخی، اسطوره ای و ادبی و الزامات مبتنی بر مواد اولیه از قبیل طلا، نقره، شنگرف و لاجورد و نوع نگاه به جهان، طبیعت و تفسیر آن، در جوامع سنتی شکوفا شده و تا به امروز باقی مانده است. همچنین ثبت این نوع آثار می ‌تواند جایگاه ویژه ای در اذهان عمومی و جهانیان ایجاد کند تا به تنوع آثار فرهنگی و میراث جاودانه مردمان ایرانی پی ببرند و این موضوع همچنین می تواند در زمینه مطالعات هنری و بافت فرهنگ جهانی، نقش آفرینی کند.