قره کلیسا اولین کلیسای جامع مسیحیت واز معتبرترین و پرنقش‌ترین کلیساهای ارمنیان به شمار می‌رود که در استان آذربایجان غربی (ارومیه) واقع شده است که به این لحاظ بسیار حائز اهمیت بوده و از جایگاهی ویژه برخوردار است .

این کلیسای مهم در سال 1334 در فهرست ملی ایران به ثبت رسیده و در سال 1387 به همراه کلیساهای سنت استپانوس ،دره شام و ز زور بصورت مجموعه کلیسا به ثبت جهانی رسید. حالا در اواخر روزهای پاییز سال 1399 آیین‌ و مراسم زیارتی قره کلیسا (تادئوس مقدس) در پرونده‌ای مشترک با کشور ارمنستان در فهرست میراث جهانی قرار گرفته است که این خبر بسیار تاثیرگزار در زمینه گردشگری کمک های شایانی به این اثر تاریخی خواهد نمود.

در پانزدهمین اجلاس مجازی کمیته بین‌الدول میراث‌فرهنگی ناملموس یونسکو قره کلیسا توانست با موافقت تمامی داوران کمیته به عنوان شانزدهمین میراث ناملموس ایران در فهرست میراث جهانی ثبت شود .

به نقل از محمد حسن طالبیان معاون میراث‌فرهنگی کشور آمده است: هرساله تعداد گردشگران بسیاری از کشورهای ارمنستان، سوریه، لبنان، هلند، فرانسه، اتریش، آلمان، کانادا و دیگر کشورهای جهان برای برگزاری مراسم ویژه این کلیسا به ایران سفر می کنند که این موضوع بر این دلالت دارد که ایرانیان از دیر باز به دنبال صلح و دوستی بوده و با دیگر ادیان رابطه ای صمیمانه داشته و بطور کل نگاهی صلح طلبانه در طول تاریخ داشته اند.

در تمامی ادیان و ملت ها بسیار نادر است که آیین های مذهبی با این شکوه و عظمت با تعداد زائری بالا و از کشورهای مختلف برگزار شود. از جمله چیزهایی که حائز اهمیت بوده و ارزش این موضوع را افزایش می دهد این است که برگزاری آیین مذهبی سایر ادیان الهی با حضور پیروان این ادیان از دیگر کشورهای جهان در کشور ایران با مردمی مسلمان با امنیت کامل و در محیطی امن با همکاری تمامی نهادها و دستگاه‌های دولتی برگزار می گردد و دولت ایران تمام همت و تلاش خود را برای حفظ این آثار تاریخی و مرمت و نگهداری آنها انجام می دهد که این امر نشان دهنده صلح دوستی و احترام ایرانیان به سایر ادیان ، مذاهب و دولت هاست.

مراسم اجرایی در این کلیسا هر ساله مرداد ماه و در طی سه روز متوالی انجام می شود که از سال 1954 و بصورت کاملا خودجوش توسط ارمنی های مقیم ایران و به همراه ارمنی های خارج از کشور که در این مکان حضور به هم می رسانند اجرا می شود. این مراسم مربوط به شهادت یکی از دوازده حواریون حضرت عیسی مسیح (ع) به نام تادئوس است .همانطور که مشخص است نام قره کلیسا و یا کلیسای تادئوس مقدس برگرفته از نام این فرد می باشد.

در این مراسم آیینی و مذهبی روز اول و دوم مربوط به وقایع و رویداد های فرهنگی از جمله مراسم غسل تعمید نوزادان و کودکان، مراسم عروسی، نذر شمع و .. است که افراد با یکدیگر به کمک و همیاری می پردازند و در صبح روز سوم مراسم اصلی با نواختن ناقوس کلیسا آغاز می‌شود و اسقف خلیفه‌گری شمال غرب ایران مسئولیت برگزاری این مراسم را به عهده دارد که افرادی نظیر روحانیان کلیساهای ارومیه، جامع ایروان، اصفهان و تهران به او در برگزاری این مراسم  کمک می رسانند.

با توجه به ثبت این آیین در فهرست میراث جهانی مطمعنا زائران بیشتری از کشورهای  مختلف وارد ایران می شوند که این امر می تواند تحکم و دوستی ایرانیان با سایر ملیت ها و مذاهب را تداوم بخشد و بر روند همکاری های مشترک بین ایران و کشورهای دیگر تاثیر بگذارد.