قالی اردبیل از زیباترین و قدیمی ترین قالی های جهان است که به دلیل روایتگری یکی از مهمترین دوره های تاریخی محبوبیت بسیار زیادی را در میان تمام جهانیان به دست آورده است. بطور کل قالی بافی در اردبیل از قدیم الایام تا کنون رواج بسیاری داشته و مراکز بافندگی بسیاری در این سرزمین یافت می شود که حرفه و هنر آن ها در طرح های روی قالی هویداست همچنین از مهمترین صنایع دستی این خطه بوده که بر درآمدزایی و اقتصاد جامعه محلی تاثیر فراوانی داشته است.

قالی بافی در اردبیل به سه گروه عمده : شهری باف، روستایی باف و عشایری باف تقسیم می شود که هرکدام طراحی دقیق و شیوه های جالبی برای بافت استفاده می کنند. فرش های اردبیل به دلیل استفاده رنگ های روشن به کار رفته در بافت نظیر رنگ های سبز روشن ، فیروزه ای، سفید ، کرم سرنجی و سرمه ای بسیار سرزنده و شاد جلوه می دهند.

مهمترین قالی اردبیل مربوط به دوره صفویان بوده که قدمت آن به قرن شانزدهم باز میگردد و در حال حاضر در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن از آن مراقبت و نگهداری می شود که مایه ی افتخار تمام ایرانیان است این قالی از جنس ابریشم در دوران صفویه و در دوره پادشاهی شاه طهماسب و برای آرامگاه جدش شیخ صفی الدین اردبیلی نیز بافته شد.

قالی اردبیل همچنین دارای یک جفت دیگر نیز می باشد که در موزه هنر شهر لس آنجلس نگهداری می شود. این قالی ها به لحاظ بافت و طرح از با ارزش ترین و معروف ترین قالی های جهان هستند که در فهرست آثار شاهکار هنری برگزیده جهان قرار گرفته اند. این فرش ها کاملا با خلاقیت ذهن بافته شده و طراحی آن ها از نوع انتزاعی است که ویژگی منحصر به فردی را به آن بخشیده است.از مهمترین ویژگی های خارق العاده این فرش دارای امضا بودن و داشتن تاریخ آن است که خود به تنهایی آن را یک سند تاریخی محسوب می کند و بسیار حائز اهمیت است.

قالی معروف اردبیل به دلیل قرارگیری در مسجد شیخ صفی الدین اردبیلی چنین نامی را گرفته است . جالب است دلیل خروج این قالی ها را هم بدانید.

پس از بافت قالی به دستور شاه دوران این قالی ها را در کف تالار قندیل خانه گستراندند و مردم زیادی که برای راز ونیاز به مسجد می آمدند قالی ها را بازدید می نمودند که از بد روزگار در سال 1840 میلادی زلزله ای عظیم در خطه اردبیل اتفاق می افتد که باعث تخریب آرامگاه شیخ صفی شده و تمام آثار از جمله قالی ها دچار آسیب جدی می شوند.

تاسفانه به دلیل اشتباه افکاری مردم و متولیان آن زمان برای فراهم کردن هزینه های ساخت و ساز، مرمت و بازسازی مسجد اقدام به فروش قالی ها به یک شرکت انگلیسی به نام ( زیگلر و شرکا ) می کنند که با این اقدام نه تنها دو قالی تاریخی مهم را از دست می دهیم بلکه ناتوانی در بازسازی و عدم رعایت نکات مهم در مرمت سبب از بین رفتن طرح و نقش کهن طاق قندیل خانه می شود.

از آن سو پس از خروج فرش ها از ایران توسط شرکت انگلیسی و اقدام به مرمت و بازسازی آن ها متاسفانه دو فرش با تفاوت هایی از یکدیگر بازیابی شدند که دیگر جفت و مشابه نبودند اما با همین شرایط طرفداران زیادی برای خرید داشتند زیرا طرح و نقش خاص آنها بسیار ارزشمند و شگفت انگیز بود و همین امر سبب شد تا پس از کشاکش فراوان بین افراد و خانواده های مختلف حالا یکی در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن و دیگری در موزه هنر لس آنجلس قابل بازدید و مشاهده باشند.