دومین شهر تاریخی دنیا در قلب ایران عزیزمان قرار گرفته است. یزد، سرزمین آفتاب و خشت و بادگیر، شاهکارهای معماری و تاریخی بسیاری را در خود جای داده است و به همین خاطر همواره مورد توجه گردشگران بوده است. در کنار حظ تماشای آثار و بناهای بی‌همتای این شهر، یکی از لذت‌بخش‌ترین قسمت‌های سفر به یزد قدم زدن در بازارهای سنتی شهر، خرید آثار هنری هنرمندان یزدی و چشیدن شیرینی‌های خوش عطر و طعم یزدی است. با ما همراه باشید تا سوغاتی‌های شهر یزد و همچنین شهرهای دیگر استان یزد را با یکدیگر بشناسیم.

شیرینی‌های خوشمزه یزد

کیک یزدی

حتما می‌دانستید که سوغاتی شماره یک این لیست خوشمزه کیک یزدی می‌باشد. درست است که می‌توانید در تمام شهرهای ایران کیک یزدی پیدا کنید اما عطر و طعم کیک یزدی در خود شهر یزد چیز دیگریست که نباید آن را از دست داد. تخم‌مرغ، شکر، روغن یا کره، آرد سفید، جوش شیرین، بیکینگ پودر، شیر، هل و غیره ترکیبات اصلی کیک یزدی هستند.

حلوا ارده اردکان

حلوا ارده‌ در شهرستان اردکان به روش سنتی و بدون افزودنی‌های شیمیایی درست می‌شود. این خوراکی مقوی که برای وعده صبحانه بسیار مفید است حاوی کنجد، ارده، شکر، گلوکزمایع، شیرین‌کننده‌های مجاز خوراکی، اسید، پودر سفیده‌ی تخم‌مرغ، ارده، کنجد بدون پوست، بوداده و آسیاب شده‌ و غیره است.

باقلوا

به باور بسیاری از مردم یزد باقلوا قدیمی‌ترین شیرینی شهرشان است که مانند کیک یزدی بسیار محبوبیت دارد. این نوع شیرینی همچنین در شهرهای قزوین و تبریز و برخی کشورها به خصوص در آسیای میانه و کشورهای عرب زبان درست می‌شود. باقلوای یزدی اشکال متنوعی مانند لوزی، مربع و لوله‌ای دارد و در طعم‌های متفاوتی از جمله پسته‌ای، بادامی و نارگیلی تولید می‌شود. در تهیه‌ی این شیرینی از گلاب، شکر، هل، آرد، بیکینگ پودر، زرده‌ی تخم‌مرغ، خاک قند، شیر و روغن استفاده می‌کنند.

قطاب یزدی

قطاب یکی از خوشمزه‌ترین و معروف‌ترین شیرینی‌های یزد است. قطاب از دو قسمت خارجی و داخلی تشکیل شده است. قسمت خارجی لایه‌ای است از ترکیب آرد گندم، شیر یا ماست و زردة تخم‌مرغ که در روغن سرخ می‌شود. بخش داخلی نیز از پودر بادام، پودر قند و هل درست می‌شود.

پشمک

یکی دیگر از سوغاتی‌های خوشمزه یزد که حتما باید آن را امتحان کنید. این شیرینی حجیم از شکر درست می‌شود و گاهی به شکر آن اسانس‌های میوه‌ای، قهوه، کاکائو و زعفران می‌افزایند.

حاج بادومی

این شیرینی خوشمزه و مقوی از پودر بادام، تخم مرغ، پودر هل، پودر قند و غیره درست می‌شود و معمولا در کنار چای سرو می‌شود.

نقل

این شیرینی معروف را با طعم و عطرهای مختلف از گردویی، بادامی، پسته‌ای گرفته تا وانیلی، زعفرانی، گل محمدی و آلبالویی  و حتی با طعم گشنیز و  بیدمشک در اغلب شهرهای ایران درست می‌شود. شهر یزد نیز یکی از تولیدکنندگان این شیرینی نرم و خوشمزه است که جایگزین خوبی برای قند کنار چای می‌باشد.

نان برنجی

حتما وقتی اسم این شیرینی به گوشتان می‌خورد شما را به یاد استان کرمانشاه میندازند اما جالب است بدانید که یزد نیز نان برنجی مخصوص به خودش را دارد که طعم و عطر فوق العاده‌ای دارد. در تهیه نان برنجی یزدی از از آرد برنج، آرد گندم، پودر شکر، روغن جامد، تخم‌مرغ، گلاب و هل استفاده می‌شود.

سوهان آردی و خانی

این سوهان‌ها طعم، عطر و شکل متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند. سوهان خانی از آرد جوانه گندم، آردسفید، زرده تخم مرغ، شکر، مغز پسته، روغن حیوانی، هل و دارچین درست می‌شود و یکی از مشهورترین خوراکی‌های یزد است. آرد، شکر، هل، زعفران، روغن و گلاب نیز مواد تشکیل دهندة سوهان آردی هستند.

شیرینی پنجره‌ای

یکی دیگر از خوراکی‌های خوشمزه یزد که با نام نان مقنا و خاتون پنجره نیز شناخته می‌شود و از قدیمی‌ترین شیرینی‌های ایران است. آرد سفید گندم، تخم‌مرغ، پودر نشاسته و گلاب مواد اصلی این شیرینی هستند که پس از آماده سازی در روغن سرخ شده و رویشان پودر قند پاشیده می‌شود.

لوز

این شیرینی نیز در شهرهای مختلفی درست می‌شود اما یکی از بهترین انواع آن را با طعم‌های متنوع (لوز بادامی، لوز بیدمشک یا لوز نارگیل) می‌توانید در یزد بچشید.

صنایع دستی یزد

دارایی بافی

هنری اصیل و 800 ساله که یکی از سوغات شهر یزد است. در زمان‌های گذشته از دارایی برای آستری لحاف، رولحافی و بقچه استفاده می‌شده است. اما هم اکنون این هنر زیبا بیشتر به عنوان رومیزی و روتختی کاربرد دارد.

زیلو

این سوغاتی ارزشمند استان یزد در فهرست صنایع دستی ثبت شده و قدمت آن به پیش از اسلام باز می‌گردد. زیلو بیشتر به عنوان زیرانداز کاربرد دارد. زیلوهای مسجد جامع شهر میبد از جمله قدیمی‌ترین زیلوهای موجود در ایران می‌باشند. رنگ‌های غالب در بافت زیلو آبی و سفید هستند البته رنگ نارنجی، قرمز و سبز نیز گاهی در بافت زیلوها به چشم می‌خورد.

ترمه

این سوغات یزد از تار ابریشم و پود نخ درس می‌شود و طرح‌های غالب آن شاخ گوزن، شاه عباسی و بته جقه است. از ترمة یزد محصولات گوناگونی همچون شال‌های اتابکی، راه راه، چارقدی، کشمیری و رضایی ساخته می‌شود. این هنر بی همتا یکی از نمادهای شهر یزد است.

شعربافی یا شربافی

یکی از صنایع دستی خاص و اصیل شهر یزد که از گذشته‌های دور بافت آن رواج داشته اما متاسفانه به مرور زمان به دست فراموشی سپرده شده است. در شعر بافی هیچ گونه طرح ونقشه‌ای وجود ندارد.

شمد

نوعی پارچه نازک با طرح های چهارخانه یا ساده که با ابریشم مصنوعی (ویسکوز) یا نخ پنبه‌ای بافته شده و یکی از زیباترین سوغاتی‌های یزد است. از شمد به عنوان روانداز به خصوص در فصل تابستان استفاده می‌شود.

سفال

سوغاتی خوش رنگ و لعاب یزد که با آب و هوا و اقلیم کویری این منطقه سازگار است. اغلب طرح‌های سفال و سرامیک یزد خورشید خانم، ماهی و مرغک هستند. یکی از تولیدکنندگان اصلی سفال در ایران میبد یزد است.

چادرشب

این سوغاتی زیبای شهر یزد در طرح‌ها و رنگ‌های گوناگون و در دو نوع چادر شب صحرایی و چادرشب رختخواب پیچ بافته می‌شود.بافت چادرشب در شهرستان یزد، اردکان و بخش زارچ مرسوم است.

ظروف مسی

ظروف مسی از جمله زیباترین و مشهورترین صنایع دستی این منطقه به حساب می‌آید. این طروف با نقش و نگارهای چشم‌نوازشان هم کاربرد مصرفی و هم تزئینی دارند.