برج رادکان چناران ، نمایانگر تقویم ایرانی

در گذشته سفر به خصوص در کویرهای بزرگ، کوهستان مرتفع و جنگل های انبوه بدون شاخص های راه کاری دشوار بوده است به همین دلیل ایرانیان با تلفیق هنور و معماری بناهایی زیبا و با شکوه بر سر گذرگاههای اصلی دوران قدیم می ساختند تا راهنمایی برای مسافران و کاروان ها باشند، این بناها امروزه به برج، میل یا مناره معروف هستند و اکثرا در بلندی یک تپه، کوه یا در کنار جاده های قدیم نظاره گر مسافران و کاروان ها می باشند و یکی از بهترین و معروفترین این برج ها، برج رادکان شاهکار معماری و مهندسی خواجه نصیرالدین طوسی است.

برج رادکان در استان خراسان رضوی و در 80 کیلومتری مشهد در مسیر چناران در محل شهر قدیم رادکان قرار دارد. این اثر تاریخی که در ۱۵ دی سال ۱۳۱۰ با شماره ۱۴۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

برج رادکان با 35 متر ارتفاع دارای گنبد مخروطی شکل است که ساختمان آن احتمالاً در سال ۶۰۷ قمری به پایان رسیده‌است. تاریخ احداث برج رادکان را ماکس افن برشم آلمانی سال ۶۰۰ و اندی و هرتسفلد سال ۶۸۰ ذکر کرده‌اند.

هرتسفلد برج رادکان را مقبره یکی از حکام مغول می‌داند که برخی وی را امیر ارغون مغول می‌دانند. برج رادکان که گمان می رفت مقبره یکی از ایلخانی ها باشد ، تنها برجی است که می تواند چهار فصل ، سال کبیسه و آغاز نوروز را تعیین کند. این برج کار ریاضیدان ، ستاره شناس و دانشمند بزرگ ایرانی ، خواجه نصیرالدین طوسی است.

برج رادکان دارای ویژگی هایی است که باعث افتخار ایرانیان است و تاکنون علی رغم تحقیقات انجام شده ، تنها بخشی از هویت نجومی برج فاش شده است. بدنه این برج بسیار ساده و دارای آجر چینی معمولی و دارای تزئینات آجرکاری و گچ بری است. برای استحکام بیشتر ،حد فاصل بندهای آجرها با فشار انگشت دست به داخل فشرده شده‌است که قابل توجه می‌باشد.