میدان شهرداری در مرکز شهر رشت یکی از مهم ترین نقاط این شهر است و بسیاری از بازارها و ساختمانهای اداری رشت در آن قرار گرفته اند.

طراحی ساختمان شهرداری از سال 1286 و به دستور اداره بلدیه رشت شروع شد. پس از کشته شدن میرزا کوچک خان جنگلی و سرکوب جنبش جنگل، نیروهای نظامی مسئول اداره شهر بودند و ریاست اداره بلدیه مقامی فرمایشی بود، همین که یاور محمود خان غفاری ریاست این اداره را بر عهده گرفت، احداث و ساخت بناهای جدید به سبک نئوکلاسیک به سرعت شروع شد.

تپه ای که بقعه آقا سید جعفر در آن واقع بود برای ساخت شهرداری در نظر گرفته شد. معمار ارشد این بنا آرتم سردارف معمار ارمنی و آلمانی بود. سردارف ساختمان را با الهام گرفتن از معماری شهر سنت پطرزبورگ و معماری نئوکلاسیک اروپایی ساخت. کار ساخت و ساز در پاییز سال ۱۳۰۵ شمسی آغاز شد و ساختمان در روز تاجگذاری پهلوی اول در حالی که همچنان نیمه تمام بود افتتاح گردید. در سال ۱۳۰۸ طراحی ساعتی بر روی ساختمان در دستور کار قرار گرفت.

این ساختمان هم اکنون نیز شهرداری اصلی رشت است و کاربرد اداری دارد. در سال ۱۳۸۶ جشن صد سالگی شهرداری رشت برپا شد و در همان روز کلنگ ساخت ساختمان جدید در میدان گیل زده شد که تاکنون به اتمام نرسیده است. قرار است پس از پایان ساخت بنای جدید، اداره شهرداری رشت به آن منتقل ودر ساختمان قدیمی موزه بلدیه و مرکز اسناد تاسیس شود.

کتابخانه ملی رشت در ضلع غربی میدان و کنار ساختمان شهرداری قرار دارد. محمد علی تربیت در سال ۱۳۰۶ رئیس اداره فرهنگ گیلان بود، او تصمیم گرفت در زمین اهدایی شهرداری به اداره فرهنگ کتابخانه تاسیس کند. البته اتمام این کار به علت کسری بودجه تا سال ۱۳۱۳ به طول انجامید و در نهایت همزمان با هزاره فردوسی طوسی افتتاح شد. سبک معماری کتابخانه نیز همانند سایر بناهای میدان شهرداری نئوکلاسیک است. این کتابخانه احتمالا تنها کتابخانه مردمی کشور است و به هیچ نهاد دولتی وابستگی ندارد.

هتل ایران از دیگر بناهای واقع در میدان است که هم اکنون توجه کمی به آن می شود. این هتل در دوران اوج خود سمبل شهر و محل رفت و آمد اشخاص مشهوری بوده است. ساخت این بنا از سال ۱۳۰۸ آغاز و در سال ۱۳۱۴ از آن بهره برداری شد.

زیربنای هتل ایران ۱۸۰۰ متر است. بعد از انقلاب این ساختمان به بنیاد مستضعفان تعلق گرفت و هیچ گاه مورد مرمت قرار نگرفت. سازمان میراث فرهنگی در سال 1377 هتل ایران را خریداری کرد اما ساختمان همچنان مورد بی لطفی قرار گرفت. بازسازی و مرمت هتل با نیت تاسیس موزه در سال 1386 آغاز شد اما کار تا به امروز پیشرفت آنچنانی نداشته است. ساختمان اداره پست نیز از بناهای نئو گوتیک میدان شهرداری است و سال ساخت آن ۱۳۱۰ شمسی بوده است.

هم اکنون سرتاسر میدان و خیابان های منتهی به آن سنگ فرش شده، تردد خودرو در آن ممنوع است، مجسمه ها و عناصر تزئینی زیبایی در میدان و پیاده روها قرار گرفته، در بسیاری از روزها صبح گروه ارکستر شهرداری موسیقی زنده اجرا می کند و شب ها نیز موسیقی ضبط شده از بلند گوها پخش می شود.

اقدامات صورت گرفته این مکان را تبدیل به جاذبه گردشگری منحصر به فردی کرده است. قدم زدن در میدان شهرداری و چشیدن خوراکی ها و غذاهای خوشمزه برایتان تجربه ای بینظیر خواهند ساخت.