یکی از فاخرترین بزرگان موسیقی ایران استاد ابولحسن صباست که به دلیل بزرگی، شکیبایی و مناعت طبع در آموزش دادن موسیقی به آن معلم آسمانی لقب داده اند. استادی چیره دست در نواختن ویولن که هنوز با گذشت سال ها از نبود ایشان دوستداران هنر و موسیقی ارادت خاصی برای این مرد بزرگ قائل هستند و به عنوانی فردی نخبه از آن در موسیقی ایرانی یاد می کنند.

استاد ابوالحسن صبا در سال 1281 در تهران دیده به جهان گشود و در سال 1336 و در میانسالی دارفانی را وداع گفت. استاد که از خاندان اصیل کمال السلطنه بود و پدرش ابوالقاسم کمال السلطنه از پزشکان فرهیخته دربار بود از سن 6 سالگی توسط پدر نزد دوستانش که از اساتید برتر موسیقی بودند فرستاده شد تا آموزش های لازم را در زمینه های مختلف موسیقی نظیر سنتور، ویولن، تار، سه تار و کمانچه فرا گیرد. استاد صبا تحصیلات عالی خود را در مدرسه موسیقی وزیری آغاز نموده و تا انتهای تحصیلات خود از نمونه افراد ممتاز به شمار می رفتند که همیشه مورد تشویق و احترام استادان خود واقع می شدند. از نمونه مهمترین فعالیت های استاد بزرگوار ایجاد سبکی نو در نواختن ویلون به سبک ایرانی است که سبب تغییرات منحصر به فردی در زمینه موسیقی ایرانی شد.

استاد ابوالحسن صبا به دلیل علاقه بسیار بالای خود به موسیقی زمانی که در شهر رشت مشغول آموزش موسیقی در مدرسه بود به روستاها و مناطق دوردست اطراف رشت رفته و شروع به جمع آوری نغمه ها، ترانه ها و آهنگ های محلی از مردم قدیمی می کردند.از جمله فعالیت های دیگر استاد صبا علاوه بر نواختن ساز ، آموزش و تعلیم ساز به علاقمندان ، نوشتن کتاب و شرکت در گروه های بزرگ موسیقی ، ساختن ساز، نقاشی و ادبیات بود که با توجه به مهارت های منحصر به فرد دانشنامه ای کامل از موسیقی ایرانی بودند .

استاد صبا با دختر عموی رفیق گرمابه و گلستان خود نیما یوشیج به نام منتخب اسفندیاری که از شاگردانش نیز بود ازدواج نموده و حاصل این ازدواج سه دختر به نام های رکسانا، ژاله و غزاله هستند.استاد ابوالحسن صبا هیچوقت فرزندان خود را تشویق به موسیقی نکرد و موافق بود در هر رشته ای که خود علاقه دارند به تحصیل مشغول شوند.

بعد از مرگ استاد ابوالحسن صبا در سن 55 سالگی و بر اثر سکته قلبی خانه ایشان طبق وصیت و با همکاری همسر محترم و فرزندان ایشان تبدیل به موزه موسیقی شد که در حال حاضر تحت مراقبت دفتر موسیقی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد.

قابل ذکر است که موزه صبا به دو بخش تقسیم می شود: بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد بوده و بخش دوم كارهای دستی خانم اسفندیاری همسر ایشان را شامل می شود كه دربردارنده مجموعه عروسک ها با لباس های محلی و سنتی ایران کهن است همسر استاد صبا پس از پایان تحصیلات هنری و گرفتن مدرک از کشورهایی نظیر فرانسه، ژاپن، آمریکا و ایتالیا تصمیم به نمایش برخی از آثار خود در این خانه گرفتند.

همسر استاد اولین زن ایرانی بودند که طراحی صنایع دستی ، خیاطی و گلدوزی را بصورت مکتوب و در قالب کتاب در آورده و همراه با آن به علاقمندان نیز تدریس می نموده اند. شما در موزه صبا عروسک هایی با لباس های محلی از جای جای ایران را ملاحظه می کنید که طراحی و دوخت آن حاصل تلاش و تحقیقات این بانوی موفق ایرانی است که مجموعه ای کامل از مردم شناسی در ایران به شمار می رود.

بطور کل خانه موزه صبا از5 اتاق یک زیرزمین و یک حیاط کوچک و سرسبز با حوضی آبی میان آن تشکیل شده است که شما در تک تک قدم هایتان در این خانه تاریخی متوجه روح زنده آن خواهید شد. شما در خانه صبا می توانید لوازم شخصی استاد مانند دفترچه های یادداشت ،عینک، اشعار و دست نوشته ها، نامه های اداری، کت شلوار، قلم ،عکس های دوران کودکی تا بزرگسالی و از همه مهمتر مجموعه سازهای این بزرگ مرد موسیقی را ملاحظه فرمایید.